گزارش نشست دوم از سلسله نشست های فراسوی معلولیت در آینه حقوق و جامعه با موضوع

تعهدات دولت ها در برابر افراد دارای معلولیت و تسهیل در برابری

نشست دوم از سلسله نشست های فراسوی معلولیت در آینه حقوق و جامعه چهار شنبه مورخ بیست و نهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰ با موضوع تعهدات دولت ها در برابر افراد دارای معلولیت و تسهیل در برابری به همت خوشه تحقیقاتی معاونت پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی و با همکاری دانشکده حقوق آن دانشگاه برگزار گردید.
در ابتدای این نشست که در سامانه وبینار های علمی دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد؛ دکتر هیوا حاجی ملا پژوهشگر و مدرس حقوق بین الملل به عنوان دبیر نشست به بیان هدف برگزاری سلسله نشست ها با موضوع معلولیت پرداخت و اظهار داشت که هدف، ترویج حقوق افراد دارای معلولیت و آموزش کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت به علاقمندان، پژوهشگران و فعالان این حوزه است که در نشست دوم مفاد مواد ۲ تا ۵ کنوانسیون مورد واکاوی قرار می گیرد.
سپس دکتر ناصر سرگران وکیل دادگستری به عنوان سخنران اول، به ایراد سخنرانی پرداخت.
این مدرس حقوق بین الملل ضمن برشمردن اصول حاکم بر کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت در ماده ۳ آن سند، اصول هشتگانه را به دو دسته کلی تقسیم کرد. دسته ای از اصول شامل: احترام به منزلت ذاتی، خود مختاری فردی از جمله آزادی انتخاب و استقلال افراد، عدم تبعیض، برابری بین زن و مرد و برابری فرصت ها را واجد شمولیت بیشتری دانست که بسته به مورد می توان در خصوص گروه های حقوق بشری مختلف به عنوان ابزار های راهنما در راستای تحقق هدف های مربوطه به کار برد و دسته دیگر را شامل: مشارکت کامل و موثر و ورود در جامعه، احترام به تفاوت ها و پذیرش افراد دارای معلولیت به عنوان بخشی از تنوع انسانی و بشریت، دسترسی و احترام به ظرفیت های قابل تحول کودکان دارای معلولیت و احترام به حقوق کودکان دارای معلولیت در جهت حفظ هویت خویش را واجد آثار خاص و مشخصی برای اشخاص دارای معلولیت دانست که در مورد آنان نمود و ظهور بارز تر و عینی تری مییابد.
در ادامه محمد نوری مدیرعامل دفتر فرهنگ معلولین ضمن تاکید بر مبانی کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت اصل منع تبعیض را با نگاهی تطبیقی به کنوانسیون و قانون حمایت از حقوق معلولان ۱۳۹۶ مورد بررسی قرار داد.
این پژوهشگر حوزه افراد دارای معلولیت بیان داشت که عدم اشاره به مبانی، نگاه حمایتی به جای حق محوری، تبعیض میان گروه های مختلف معلولیت و عدم همسویی قانون ۱۳۹۶ با کنوانسیون در بخش های مختلف توانبخشی و اشتغال از مهم ترین ایرادات وارد بر قانون حمایت از حقوق معلولان است و افزودند که مطالعات حقوقی در این حوزه با خلا جدی مواجه بوده و نیازمند ورود پژوهشگران و حقوق دانان است.
ایشان همچنین در خصوص دفتر فرهنگ معلولین بیان داشتند که اصلی ترین هدف دفتر استفاده حداکثری از توانمندی افراد دارای معلولیت است که در راستای تحقق آن به شناسایی نخبگان دارای معلولیت و معرفی آنان، گردآوری اطلاعات حوزه معلولیت، تولید کتب و مقالات علمی در این حوزه و گسترش فرهنگ معلولین می پردازد. مرکز دفتر فرهنگ معلولین در قم واقع شده که لینک زیر جهت کسب اطلاعات بیشتر در باره آن معرفی می گردد: https://www.handicapcenter.com/darbare-markaz
در پایان سرگران فعال حقوق افراد دارای معلولیت ضمن دسته بندی تعهدات دولت ها در ارتباط با افراد دارای معلولیت به تبیین برخی مفاهیم خاص در این حوزه پرداختند.
این مدرس دانشگاه افزود که می توان تعهدات کلی دولت ها به موجب ماده ۴ کنوانسیون را در پرتو تعهدات سه گانه تعهد به احترام، حمایت و اجرا دسته بندی کرد. تعهداتی که هر کدام به نوبه خود در مورد هریک از حق های بشری قابل بحث و بررسی است. ایشان تاکید داشتند که همانگونه که از بند (۱) ماده ۴ این معاهده حقوق بشری برمیآید؛ حق جدیدی در کنوانسیون شناسایی نشده است بلکه هدف تبیین زوایای خاص جهت عمل به تعهدات دولت ها در راستای تحقق این حق ها بوده است. اگرچه در برخی موارد نیز ممکن است برخی قائل به تاسیس حق های جدیدی چون دسترس پذیری باشند اما به نظر می رسد که چنین کارکرد هایی خود نه یک حق بلکه ابزاری به منظور تحقق حق های بشری است.
سرگران در پایان همسان سازی متعارف را گامی در جهت ایفای تعهدات دولت های عضو برشمرد و افزود که انکار همسان سازی متعارف خود یکی از اشکال رایج تبعیض علیه شهروندان دارای معلولیت است. آنچه که حائز اهمیت است تطبیق منطقی امکانات و شرایط محیطی در حد متعارف به منظور بهره مندی افراد دارای معلولیت از حقوقشان است که در صورت عدم رعایت در محیط های مختلف از جمله محیط های کاری چه در بخش خصوصی و چه دولتی شکل بارز تبعیض است که متاسفانه در جامعه ایران بسیار رایج است. این مدرس دانشگاه تاکید کرد که بی شک همسان سازی غیر معقول که موجبات تهدید و رنج بیش از حدی را برای مجریان آن فراهم آورد، قابل پذیرش نیست اما در هر حال می توان راه حل جایگزین را با بهره جستن از تکنولوژی های نوین یافت که با ذکر مصادیقی عینی به تشریح آن پرداخت. ایشان همچنین مفهوم تبعیض مثبت تحت عنوان تدابیر ویژه در بند (۴) ماده ۵ کنوانسیون با هدف تسریع و دستیابی به برابری عملی افراد دارای معلولیت را مورد توجه قرار دادند.
شایان ذکر است که سلسله نشست های فراسوی معلولیت در |آینه حقوق و جامعه در بیست نشست پیش بینی شده که روز های چهار شنبه هر دو هفته یکبار از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰ در سامانه وبینار های علمی دانشگاه شهید بهشتی برگزار می شود. این سلسله نشست ها پس از ایام امتحانات از اوایل مرداد ماه مجدد آغاز خواهد شد.

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *